Krem z dyni z trawą cytrynową

Human retinol-binding protein (RBP) in complex...
Ludzkie białko wiążące retinol (RBP) w kompleksie z retinolem (Źródło: Wikipedia)

Przez długi czas szukałam przepisu na dobry krem z dyni, jednak żaden, ani z curry, ani z wanilią mnie nie powalił. Postanowiłam sama poszukać swojego wymarzonego smaku. Ugotowałam warzywa i pomyślałam, że idealnie pasowałaby do nich cytrynowa nuta. Sprawdziłam swój pomysł na Foodpairing.com i faktycznie: z dynią świetnie komponują się przyprawy o cytrynowym aromacie, takie jak trawa cytrynowa, czy bergamotka.

Pierwszą wersję mojego kremu doprawiłam rozgniecionymi ziarenkami kolendry. To był strzał w dziesiątkę, chociaż cytrynowy posmaczek wydawał się zbyt delikatny, pomimo tego, że zużyłam mnóstwo przyprawy. Postanowiłam zastąpić kolendrę trawą cytrynową. Cała szczęśliwa, jakbym odkryła Amerykę, wkrótce przekonałam się, że odkryłam Tajlandię, bo przepis, który skomponowałam (może z drobnymi różnicami) funkcjonuje od dawna w kuchni tajskiej. No cóż, przełknęłam jakoś tę gorzką prawdę, grunt, że krem jest przepyszny 🙂

Dynia, nawet po ugotowaniu jest niezwykle bogatym źródłem prowitamin A – piszę prowitamin, bo istnieje wiele związków organicznych, tzw. retinoidów, które w organizmie przekształcane są w aktywną formę. Dziewczyny na pewno wiedzą, co to za witamina, a zwłaszcza retinol zawarty w większości kosmetyków przeciwzmarszczkowych. Działa ona korzystnie na wzrok, stan paznokci i skóry. Wygładza zmarszczki, ponieważ dba o integralność nabłonków, ich odtwarzanie oraz zapewnia prawidłowy przebieg tworzenia kolagenu typu IV. Jej niedobór objawia się tzw. kurzą ślepotą, czyli ograniczeniem widzenia po zmroku. Witamina A odgrywa istotną rolę w odbieraniu bodźców wzrokowych w siatkówce oka. 11-cis retinalpręcikach łączy się z białkiem opsyną, tworząc rodopsynę (purpurę wzrokową). Nawet pojedynczy foton wzbudza fotoizomeryzację 11-cis-retinalu do trans-retinalu, co prowadzi do pobudzenia i przekazania sygnału. Witamina A to też bardzo istotna substancja biorąca udział w prawidłowym funkcjonowaniu układu kostnego i wspomaganiu przeciwnowotworowej aktywności układu krwionośnego. Z tą aktywnością przeciwnowotworową powinni uważać palacze, ponieważ badania wskazują, że u osób stale narażonych na kontakt z nikotyną karotenoidy zwiększają ryzyko zachorowania na nowotwór płuc!

Przejście retinalu 11-cis w formę trans.

Rezerwuarem retinolu w organizmie ludzkim (i zwierzęcym) jest wątroba, z której w razie potrzeby zostaje uwolniony. W krwi podróżuje za sprawą białka RBP (retinol binding protein), kompleks obu związków dodatkowo łączy się z transtyretyną (białkiem, które uniemożliwia wydalenie tego kompleksu przez nerki). Kwas retinowy z kolei we krwi jest transportowany razem z albuminami. W docelowej komórce retinol łączy się z białkiem cRBP (cellular retinol binding protein), a kwas retinowy z cRABP. Związane cząsteczki retinoidowe są następnie odbierane przez swoiste receptory jądrowe RAR i RXR, zawierające miejsca wiążące DNA. Mogą więc po związaniu ligandu (czyli naszych karotenoidów) działać jako czynniki transkrypcyjne, innymi słowy wpływają na ekspresję genów! Oto doskonały przykład, dlaczego determinizm genetyczny jest ideą wątpliwą, a zdrowa dieta ma faktyczny wpływ na stan naszej urody.

Żeby nie było tak sielankowo, muszę Was uprzedzić przed ciemną stroną witaminy młodości. Dzienne zapotrzebowanie ludzkiego organizmu na witaminę A jest określane na około 1 mg. Przedawkowanie witaminy A grozi potwornym bólem głowy (o czym niestety boleśnie się przekonałam, jedząc krem dyniowy dwa dni pod rząd), a w najgorszym razie śmiercią.

Przy okazji powiem Wam o pewnym pomyśle biotechnologów. W krajach, gdzie podstawę diety stanowi ryż, odnotowuje się bardzo częste niedobory witaminy A. Naukowcy metodami inżynierii genetycznej stworzyli, tzw. złoty ryż, zawierający geny kodujące prowitaminę A pochodzące z kukurydzy. Czy to rozwiązało problem? Kwestia pozostaje dyskusyjna, chociaż osiągnięcie warte uwagi.

Witamina A rozpuszcza się w tłuszczach (została odkryta w 1913 roku w tranie), stąd dobrze, żeby krem był zabielony tłustą śmietanką. Na tym zakończmy wykład i przejdźmy do konkretów.

Składniki:

  • szklanka pokrojonego w kosteczki surowego miąższu dyni
  • mała żółta papryka
  • marchew
  • pół żółtej cebuli
  • pół litra wywaru warzywnego
  • szczypta soli i pieprzu czarnego do smaku
  • ziele angielskie
  • liście laurowe
  • 4 pałki trawy cytrynowej (użyłam marynowanej) albo świeżo zmielone ziarenka kolendry
  • imbir sproszkowany
  • lubczyk nać
  • pół szklanki śmietanki 30%

Wykonanie:

(1) Pokrój najpierw paprykę, marchew i dynię w drobną kosteczkę.

(2) Pokrój cebulę w piórka i podsmaż na oliwie w garnku. Jak tylko cebula trochę zmięknie, dodaj paprykę i mieszając podsmażaj je razem przez jakieś 5 min.

(3) Zalej warzywa wywarem warzywnym, wrzuć marchewkę, przykryj i gotuj na małym ogniu.

(4) Wyjmij ze słoiczka trawę cytrynową i potraktuj ją tłuczkiem, żeby uwolnić olejki eteryczne. Wrzuć do zupy razem z kilkoma ziarenkami ziela angielskiego i listkami laurowymi.

(5) Kiedy marchew będzie już średnio miękka, dorzuć dynię.

(6) Jeśli wszystkie warzywa w zupie będą już miękkie, przelej zupę przez sitko, odrzuć ziele angielskie, liście laurowe i trawę cytrynową. Resztę wrzuć do zupy i zmiksuj na gładki krem.

(7) Krem zagotuj, przypraw do smaku pozostałymi przyprawami i rozprowadź kremówką.

Podaję krem z białym ryżem długoziarnistym. Według oryginalnego tajskiego przepisu dodaje się do zupy chili i mleka kokosowego, zamiast śmietanki. Nie przepadam za pikantnymi przyprawami i za smakiem mleka kokosowego, więc ta polska wersja jest dużo bliższa moim gustom. Antydepresyjny kolorek i eliksir młodości w jednym – smacznego!

Tajlandzki krem z dyni z trawą cytrynową w polskiej odsłonie.
Tajlandzki krem z dyni z trawą cytrynową w polskiej odsłonie.
Advertisements

3 uwagi do wpisu “Krem z dyni z trawą cytrynową

  1. Uwielbiam Twojego bloga ❤ ostatnio porzątkowałam moją listę subskrybowanych blogów z jedzeniem i tak mnie natchneło, że wypróbuję wszystkie przepisy, które tu prezentujesz 😀 pewnie zajmie mi to tygodnie, ale chcę to zrobię. Kupiłam 7,5kg dynię, wczoraj całe popołudnie z nią walczyłam ale teraz mam mnóstwo słoiczków z dyniowym puree gotowym do użycia 😀 pierwsza zupa już była, moja ulubiona – z masłem orzechowym, polecam! mam odłożone puree z dyni na drugi garnek zupy, to wypróbuje Twojej propozycji, traw cytrynowa czeka w zamrażalniku. i tak się zastanawiam nad tym mleczkiem kokosowym i chilli, w sumie bardzo lubię orientalną kuchnię, to może będzie mi smakować?
    następna w koleje jest balaklawa (czy jak to zwał, co kraj to inna nazwa). próbowałam na Krymie i uwielbiam, za każdym razem jak jestem w tureckim kebabie to kupuję, jeszcze się gruba zrobie tak się zajadam 😉 testowałam już kilka przepisów, ale żaden nie jest idealny, więc bardzo liczę na ten Twój. tylko z lenistwa pewnie wezmę ciasto francuskie zamiast filo. H. uwielbia balaklawe, to idealne ciasto do zatkania mu ust gdy marudzi – od razu jest wesoły i kochany i zadowolony, magia kurde! 😀 I buraki też już kupiłam i czekoladę, nie mogę się doczekać, aż wypróbuję obłędne ciasto 😀 Dam znać jak mi idzie, pozdrawiam :*

    1. Cieszy mnie, że tak dałaś się zainspirować 🙂 Mówisz o dyniowej z masłem orzechowym? ;p Tego jeszcze nie widziałam.
      No nie wiem, czy baklava z ciastem francuskim da taki sam efekt, ale na pewno wyjdzie coś bardzo smacznego. Muszę zrobić drugie podejście do baklavy, bo ten efekt, który osiągnęłam ostatnio był średnio zadowalający. Także z baklavą możesz się jeszcze wstrzymać, albo zrobić i podzielić wskazówkami!
      A ciasto czekoladowe z burakami jest fest, niczego mu nie brakuje. Niestety, trzeba zrobić kosztowne zakupy, ale warto. Czekam w takim razie na wyniki Twoich eksperymentów, bo jak dotąd wszyscy mi tylko obiecują, że ugotują i się podzielą, także liczę na Ciebie, Cieniu! 🙂

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s